Elke dag iets maken

Mijn vrouw weet het inmiddels wel. Als ik een paar dagen niets heb gecreëerd, begint het te kriebelen. Dan moet ik iets maken. Dat hoeft niet groot te zijn. Gewoon een pagina voor een website, een handig programmaatje, een oplossing voor een praktisch probleem, een hoofdstuk van een boek, of gewoon een paar zinnen die eindelijk precies zeggen wat ik bedoel. Als ik aan het einde van de dag iets heb gemaakt dat er die ochtend nog niet was, dan ben ik blij.

Wat zal ik vandaag maken?

Ik denk dat sommige mensen 's morgens opstaan met de vraag wat ze die dag allemaal moeten doen. Ik heb dat natuurlijk ook. Maar regelmatig speelt vaak nog een andere vraag mee: Wat zal ik gaan maken?

Dat hoeft helemaal niet nuttig te zijn. Soms schrijf ik een artikel. Een andere keer ontwerp ik een stukje software dat alleen ik ooit zal gebruiken – of eigenlijk nooit. Dan weer bedenk ik een nieuw systeem voor iets in huis, of werk ik een idee uit dat al weken door mijn hoofd dwaalt. Het onderwerp wisselt voortdurend. De behoefte om iets te creëren blijft.

Ik merk dat ik daar energie van krijg. Niet alleen van het eindresultaat, maar juist van het proces. Iets wat eerst alleen een vaag idee was, krijgt langzaam vorm. Steeds wordt het iets duidelijker, mooier of slimmer. Dat vind ik fantastisch.

Van idee naar werkelijkheid

Vaak zie ik het eindresultaat al voordat ik begin. In gedachten loop ik er als het ware doorheen. Ik zie hoe een website eruit kan zien, hoe een programma moet werken, of hoe een hoofdstuk zich ontwikkelt. Pas daarna ga ik naar mijn schuurtje of achter de computer zitten.

Soms verbaast het mij hoe verschillende onderwerpen daarbij moeiteloos door elkaar lopen. Ik kan bezig zijn met een roman en ineens bedenken hoe een computerprogramma eenvoudiger kan. Terwijl ik dat uitwerk, ontstaat weer een idee voor een artikel. Voor mij voelt dat niet chaotisch. Het hoort allemaal bij hetzelfde proces. (Dat heeft ook nadelen, maar daar schrijf ik later misschien nog over.)

Ik denk dat mijn behoefte aan creëren nauw verbonden is met hoe ik bedraad ben. Mijn hoofd ziet mogelijkheden, legt verbanden en wil daar vervolgens iets mee doen. Alleen nadenken is vaak niet genoeg. Er wil iets ontstaan.

Waarom eigenlijk?

Die vraag heb ik mezelf regelmatig gesteld. Waarom ben ik niet tevreden met alleen een goed idee? Waarom wil ik het uitwerken? Waarom voelt een dag waarop ik alleen maar allerlei soorten werk of klusjes heb gedaan soms minder voldaan dan een dag waarop ik één mooie pagina heb geschreven?

Ik denk dat creëren voor mij net zo natuurlijk is als muziek maken voor een muzikant of schilderen voor een kunstenaar. Het is niet iets wat ik mezelf opleg, maar eerder een manier waarop mijn brein graag werkt.

Vaak is het resultaat ook helemaal niet wereldschokkend. Dat hoeft ook niet. Kleine dingen kunnen ook al genoeg zijn.

De keerzijde

Natuurlijk heeft ook dit een schaduwkant. Nieuwe dingen maken is leuk. Dingen onderhouden vind ik vaak veel minder leuk. Daardoor is de verleiding groot om alweer aan iets nieuws te beginnen voordat het vorige helemaal af is.

Ook vergeet ik soms de tijd. Ik wil nog één probleem oplossen of nog één alinea verbeteren. Voor ik het weet, zijn er uren voorbij.

Daarnaast ontdek ik regelmatig dat mijn hoofd alweer drie stappen verder is dan de mensen om mij heen. Ik vertel enthousiast over iets nieuws, terwijl ik ongemerkt allerlei tussenstappen heb overgeslagen. Dat kan komen omdat ik het eindplaatje al zie, maar soms komt het omdat ik tijdens het vertellen alweer een ander idee in mijn hoofd heb. Dat kan verwarrend zijn.

Ruimte om te maken

In de loop van de jaren heb ik geleerd dat ik deze behoefte niet moet wegdrukken. Als ik langere tijd alleen maar bezig ben met administratie, onderhoud of verplichtingen, mis ik iets en voelt het alsof een deel van mij te weinig lucht krijgt.

Daarom probeer ik regelmatig ruimte te maken om iets nieuws te creëren. Niet omdat alles wat ik maak belangrijk moet zijn, maar omdat het maken zelf (het proces dus) bij mij hoort.

Misschien herken jij dat ook wel. Niet per se in schrijven of programmeren, maar in ontwerpen, houtbewerken, koken, muziek maken, fotograferen of iets heel anders. De vorm verschilt, maar de vreugde is hetzelfde: iets laten ontstaan wat er eerst nog niet was.

Voor mij is dat misschien wel de mooiste omschrijving van creëren. Aan het einde van een dag kijken naar iets dat er vanmorgen nog niet was. En dan denken: dit was een goede dag.