Hoogbegaafd, maar niet hoogmoedig

Hoogbegaafdheid is bijzonder. Wie hoogbegaafd is, kan snel verbanden zien, diep nadenken en met verrassende oplossingen komen. Ook kunnen creativiteit, verwondering, een sterk rechtvaardigheidsgevoel en de behoefte om iets werkelijk te begrijpen duidelijk aanwezig zijn.

Niet iedere hoogbegaafde is hetzelfde en niemand bezit alle mogelijke talenten. Toch kunnen zulke vermogens veel betekenen, zowel voor de persoon zelf als voor anderen. Ze mogen worden herkend en ontwikkeld, zonder dat ze iemand belangrijker maken dan een ander.

Bijzondere mogelijkheden

• Snel verbanden zien.
  Een hoogbegaafde kan informatie snel met elkaar verbinden en soms een oplossing zien die anderen nog niet hebben opgemerkt. Dat kan waardevol zijn bij ingewikkelde vragen en problemen.
• Diep nadenken.
  Vragen over geloof, waarheid, rechtvaardigheid en de bedoeling van het leven kunnen een grote plaats innemen. Een onderwerp wordt vaak van verschillende kanten onderzocht.
• Creatief denken.
  Hoogbegaafden volgen niet altijd de meest voor de hand liggende weg. Ze kunnen nieuwe mogelijkheden bedenken en bestaande ideeën op een verrassende manier combineren. Zo kunnen originele Bijbelstudies en preken ontstaan.
• Oog voor wat beter kan.
  Wie snel ziet wat niet klopt, kan verbeteringen voorstellen of voor anderen opkomen. Zij of hij kan een mooie aanwinst zijn in een leiderschapsteam. Daarbij blijft het belangrijk geduldig te zijn met mensen die anders denken of meer tijd nodig hebben.

Enkele Bijbelse gedachten

De Bijbel gebruikt het woord hoogbegaafdheid niet, maar spreekt wel over wijsheid, kennis, inzicht en verschillende gaven. Van Bezaleël wordt gezegd dat God hem vervulde met wijsheid, inzicht en kennis om kunstzinnig werk te verrichten (Exodus 31:1–5). Daniël en zijn vrienden ontvingen kennis en verstand van allerlei geschriften en wijsheid (Daniël 1:17). Salomo kreeg een wijs en verstandig hart nadat hij God om wijsheid had gevraagd (1 Koningen 3:9–12).

Bijzondere vermogens mogen dus worden erkend. Ze hoeven niet te worden verborgen of kleiner gemaakt dan ze zijn. Tegelijkertijd stelt Paulus de vraag: “Wat hebt u dat u niet hebt ontvangen?” (1 Korinthe 4:7). Wie beseft dat talenten ontvangen zijn, heeft weinig reden om zich te verheffen.

Volgens Jakobus komt iedere goede gave van boven (Jakobus 1:17). Petrus roept gelovigen op hun ontvangen gaven te gebruiken om anderen te dienen (1 Petrus 4:10). Paulus schrijft dat niemand hoger van zichzelf moet denken dan nodig is, maar bezonnen moet denken overeenkomstig wat God heeft gegeven (Romeinen 12:3–8).

Hoogbegaafd, maar niet hoogmoedig

Het is mooi om te ontdekken wat je kunt en je talenten verder te ontwikkelen. Hoogbegaafdheid mag iets bijzonders zijn, zonder dat we hierover hoeven op te scheppen. Hier trots op zijn, of neerkijken op anderen kan soms ongemerkt op de loer liggen, vooral wanneer bepaalde dingen ons gemakkelijk afgaan. Maar intelligentie vertelt nooit het hele verhaal van een mens.

De één bezit veel kennis, de ander kan goed troosten, praktisch helpen of trouw naast iemand blijven staan. Paulus vergelijkt gelovigen met verschillende delen van één lichaam: ieder deel heeft een eigen plaats en het ene kan niet tegen het andere zeggen dat het niet nodig is (1 Korinthe 12:14–21).

Werkelijke wijsheid blijkt daarom niet alleen uit wat iemand begrijpt, maar ook uit de manier waarop hij met anderen omgaat. Wie hoogbegaafd is, mag dankbaar zijn voor die bijzondere gave: niet om erbovenuit te steken, maar om met inzicht, creativiteit en liefde God en de mensen om zich heen te dienen.