God is oneindig intelligent

Op Mooibegaafd gaat het vaak over menselijke intelligentie: diep nadenken, verbanden zien, vragen stellen en nieuwe mogelijkheden ontdekken. Maar zodra we over God spreken, schieten onze menselijke maten tekort. God heeft niet eenvoudig méér kennis of een uitzonderlijk hoog intellect. Zijn kennis, inzicht en wijsheid kennen geen grens. Psalm 147:5 zegt het kernachtig: Zijn inzicht is onmetelijk.

Wat bedoelen we met Gods intelligentie?

De Bijbel gebruikt vaker woorden als kennis, inzicht en wijsheid dan ons moderne woord intelligentie. Samen laten die woorden iets zien van Gods vermogen om alles te kennen, volledig te doorgronden, doelgericht te handelen en zonder beperking te volbrengen wat Hij wil.

God hoeft niets bij te leren. Hij hoeft niet te raden, te experimenteren of een plan te herzien omdat Hij iets over het hoofd heeft gezien. Dat maakt Hem niet tot een uitvergrote versie van een bijzonder intelligent mens. Gods intelligentie is van een andere orde: volmaakt en onbegrensd.

De intelligentie van God

• Kennis zonder hiaten.
  God kent niet alleen wat zichtbaar is, maar ook wat in mensen omgaat. Psalm 139:1-4 beschrijft hoe Hij ons zitten en opstaan, onze gedachten en zelfs onze woorden kent voordat wij ze uitspreken. Volgens Hebreeën 4:13 is niets voor Hem verborgen.
• Volmaakt overzicht.
  Wij begrijpen een situatie meestal stukje voor stukje. God overziet het geheel: verleden, heden en toekomst. In Jesaja 46:9-10 zegt Hij dat Hij vanaf het begin de afloop bekendmaakt. Geen nieuwe ontwikkeling overvalt Hem en geen ontbrekend gegeven vertroebelt Zijn oordeel.
• Inzicht dat ieder verband doorgrondt.
  Mensen kunnen lang zoeken naar patronen, oorzaken en gevolgen. God ziet ieder verband volkomen. Paulus verwondert zich in Romeinen 11:33 over de diepte van Gods rijkdom, wijsheid en kennis. Jesaja 40:28 zegt dat Zijn inzicht niet te doorgronden is.
• Onbegrensde creativiteit.
  Menselijke creativiteit bouwt voort op wat al bestaat. Genesis 1 beschrijft hoe God door Zijn spreken orde, leven en verscheidenheid tot stand brengt. Psalm 104:24 verbindt de veelheid van Zijn werken rechtstreeks met Zijn wijsheid. De schepping is geen willekeurige verzameling, maar getuigt van bedoeling, samenhang en verbeeldingskracht.
• Volmaakte praktische intelligentie.
  Een goed idee hebben is iets anders dan het ook kunnen uitvoeren. Bij God vallen voornemen en vermogen niet uiteen. Zijn raadsbesluit houdt stand en Hij doet wat Hem behaagt (Jesaja 46:10). Jeremia 32:17 belijdt dat niets voor Hem te wonderlijk is.
• Diep inzicht in ieder mens.
  Wij proberen anderen te begrijpen vanuit woorden en gedrag en kunnen ons daarin vergissen. God reduceert niemand tot wat aan de buitenkant zichtbaar is. Hij ziet het hart (1 Samuel 16:7) en kent ieder mens volledig. Dat is ontzagwekkend, maar ook troostend, want God kent ons beter dan wij onszelf kennen en begrijpt zelfs wat wij niet onder woorden kunnen brengen.
• Wijsheid die nooit ontspoort.
  Intelligentie en wijsheid zijn niet hetzelfde. Een scherp verstand kan ook verkeerd worden gebruikt. Bij God zijn kennis, inzicht, kracht en wijsheid volmaakt verenigd. Volgens Job 12:13 behoren wijsheid en macht Hem toe; Romeinen 16:27 noemt Hem de alleen wijze God.

Geen koude intelligentie

Oneindige intelligentie zou afstandelijk kunnen klinken, alsof God vooral alles berekent. Psalm 147 laat juist het tegenovergestelde zien. Dezelfde God die het aantal sterren bepaalt en ze ieder bij hun naam noemt, geneest mensen met een gebroken hart en verbindt hun wonden (Psalm 147:3-5). Zijn onbegrensde inzicht staat niet los van Zijn aandacht en zorg.

Dat raakt mij. Wie veel denkt, ziet vaak ook veel kanten, uitzonderingen en mogelijke gevolgen en een mens kan daarin het overzicht verliezen. God niet. Is dat niet bemoedigend? Hij begrijpt zowel het grote geheel als het detail in ons leven dat voor anderen onzichtbaar blijft. Ook wat ingewikkeld is in ons denken of voelen, is voor Hem niet te veel.

Wat betekent dit voor ons?

Allereerst nodigt Gods intelligentie uit tot verwondering. Hoe meer wij ontdekken van de schepping, van mensen en van de samenhang in de werkelijkheid, hoe meer reden er is om niet bij onszelf te eindigen. Ons vermogen om te onderzoeken en te begrijpen is waardevol, maar het blijft ontvangen vermogen. Spreuken 2:6 zegt dat wijsheid, kennis en inzicht van God komen.

Daarnaast maakt dit bescheiden. Kennis kan opgeblazen maken, terwijl liefde opbouwt (1 Korinthe 8:1). Intelligentie is daarom geen rangorde waarmee wij onze waarde of die van anderen bepalen. Zij is een gave die pas werkelijk tot haar doel komt wanneer zij dienstbaar wordt aan waarheid, liefde en aan God Zelf.

Ten slotte geeft Gods onbegrensde inzicht rust. Jesaja 55:8-9 zegt dat Zijn gedachten en wegen hoger zijn dan de onze. Dat is geen oproep om te stoppen met denken. Het is een uitnodiging om grondig te denken en tegelijk te erkennen dat wij niet alles hoeven te overzien, omdat wij Hem kunnen vertrouwen.

God is oneindig intelligent…

God kent alles, doorgrondt alles en overziet alles. Hij is de oorsprong van creativiteit, de bron van wijsheid en Degene bij wie inzicht nooit tekortschiet. Zijn plannen mislukken niet door gebrek aan kennis, een gemiste mogelijkheid of een verkeerde inschatting.

Wat wij intelligentie noemen, is bij ons beperkt en ongelijk verdeeld. Bij God is zij volmaakt en onbegrensd aanwezig. Hoe meer wij ontdekken en begrijpen, hoe groter onze verwondering over Hem mag worden - niet om onszelf groter te maken, maar om Hem de eer te geven.