Synthese
De term
Synthese is het samenbrengen van kennis, perspectieven of methoden tot een nieuw geheel dat meer verklaart dan de onderdelen afzonderlijk.
Een nieuwe structuur maken
Synthese is niet hetzelfde als informatie verzamelen of samenvatten. De onderdelen veranderen van betekenis doordat zij in een nieuwe samenhang worden geplaatst.
Synthese uitgewerkt
Analyse maakt een geheel begrijpelijk door onderdelen en relaties te onderscheiden. Synthese beweegt de andere kant op: zij brengt elementen bijeen en vormt er een nieuwe ordening van. Sterk denken heeft beide bewegingen nodig.
Overeenkomst onder verschillende talen
In interdisciplinair onderzoek betekent synthese dat gegevens, methoden, concepten of theorieën uit verschillende vakgebieden werkelijk worden geïntegreerd om een vraag te beantwoorden die binnen één discipline niet goed oplosbaar is.1
Vakgebieden ontwikkelen hun eigen begrippen en aannames. Twee onderzoekers kunnen een vergelijkbaar patroon beschrijven, maar andere woorden gebruiken en andere delen benadrukken. Synthese begint vaak met herkennen dat onder die verschillen een verwante structuur ligt.
Veel hoogbegaafde mensen beleven plezier aan precies die beweging. Kennis uit psychologie, techniek, filosofie of kunst blijft niet in gescheiden vakjes, maar gaat onverwachte verbindingen aan.
Meer dan verbanden leggen
Een verband maakt zichtbaar dat twee ideeën elkaar raken. Een synthese vraagt vervolgens wat uit die ontmoeting ontstaat. Soms levert dat een nieuw begrip op, soms een model dat tegenstrijdige waarnemingen tegelijk kan verklaren.
Daarvoor moeten de oorspronkelijke ideeën voldoende nauwkeurig worden begrepen. Oppervlakkige overeenkomsten produceren vooral aantrekkelijke metaforen. Een dragende synthese bewaart wat wezenlijk is en maakt ook duidelijk waar de vergelijking ophoudt.
De tussenfase voelt vaak wanordelijk
Voordat een nieuw geheel ontstaat, passen de onderdelen nog niet. Er zijn te veel mogelijke verbindingen, begrippen botsen en de uiteindelijke vorm is nog niet zichtbaar. Voor iemand die sterke samenhang zoekt kan die fase tegelijk prikkelend en ongemakkelijk zijn.
De herkenbare neiging is om vroeg een elegante eenheid te maken. Toch ontstaat kwaliteit vaak doordat tegenstrijdigheden niet meteen worden gladgestreken. Juist het onderdeel dat niet past kan aanwijzen dat het nieuwe model nog iets mist.
Synthese moet terug naar de werkelijkheid
Een nieuw geheel is overtuigend wanneer het niet alleen mooi klinkt, maar meer helpt verklaren, voorspellen of maken. Dat vraagt terugkeer naar concrete voorbeelden en naar deskundigen uit de betrokken domeinen.
Voor hoogbegaafde volwassenen kan synthese een krachtige vorm van creativiteit zijn: niet noodzakelijk iets uit het niets bedenken, maar bestaande kennis zo herordenen dat een mogelijkheid zichtbaar wordt die eerder tussen disciplines verborgen bleef.
Dat vermogen wordt soms pas laat herkend, omdat opleidingen en functies kennis per vakgebied beoordelen. Iemand die vooral sterk is in het samenbrengen van domeinen kan binnen ieder afzonderlijk vak minder specialistisch lijken, terwijl juist op de grensvlakken de oorspronkelijke bijdrage ontstaat.
Wat vond je van dit artikel?
Bedankt voor je reactie.
Vertel ons wat je vindt