Maskeren
De term
Maskeren is het bewust of onbewust verbergen van gedrag, behoeften of moeite om beter aan sociale verwachtingen te voldoen. Iemand laat zien wat in de omgeving wordt geaccepteerd en houdt andere delen uit beeld.
Aanpassen met een prijs
Maskeren kan bescherming bieden tegen afwijzing en helpt soms functioneren in een veeleisende omgeving. Wanneer het voortdurend nodig is, kost het veel observatie, zelfcontrole en herstel. De buitenkant kan dan competent lijken terwijl de binnenkant overbelast raakt.
Maskeren uitgewerkt
Maskeren komt in verschillende contexten voor en is niet exclusief voor hoogbegaafdheid of autisme. Bij hoogbegaafdheid kan iemand bijvoorbeeld kennis verbergen, taal vereenvoudigen of enthousiasme temperen om aansluiting te houden.
Onderzoek naar autistisch camoufleren laat zien dat het verschijnsel meerdere vormen heeft en dat ervaringen en gevolgen sterk uiteenlopen.1 De uitkomsten daarvan mogen niet zonder meer op iedere hoogbegaafde persoon worden toegepast.
Wat er gemaskeerd wordt
Iemand kan fouten en verwarring verbergen, maar ook sterke kanten, intensiteit, prikkelgevoeligheid of behoefte aan diepgang. Soms gaat het om gedrag kopiëren; soms om voortdurend voorspellen wat anderen verwachten.
Niet iedere sociale aanpassing is problematisch. Flexibiliteit hoort bij contact. De kernvraag is of iemand nog keuze ervaart en zichzelf voldoende kan herkennen.
Waarom het zo lang onzichtbaar blijft
Intelligentie, taalvaardigheid en patroonherkenning maken verfijnde compensatie mogelijk. Een gesprek kan sociaal soepel verlopen terwijl vooraf scripts zijn voorbereid en achteraf uren herstel nodig zijn.
Wie alleen naar zichtbaar gedrag kijkt, kan daardoor ondersteuningsbehoeften missen. De prijs van functioneren is minstens zo informatief als het resultaat.
Gevolgen op langere termijn
Voortdurend monitoren kan bijdragen aan uitputting, vervreemding van eigen behoeften en onzekerheid over identiteit. Ook wordt het moeilijker voor anderen om passende steun te geven wanneer zij de belasting niet zien.
Maskeren is vaak ooit nuttig geweest. Verandering vraagt daarom veiligheid en alternatieven, niet alleen de opdracht om authentieker te zijn.
Meer keuzevrijheid ontwikkelen
Onderzoek in welke situaties maskeren beschermt en waar kleine vermindering mogelijk is. Een betrouwbare relatie, duidelijke communicatie en contact met gelijkgestemden kunnen ruimte geven om minder te corrigeren.
Het doel is niet alles altijd tonen. Het is kunnen kiezen wat je deelt, zonder dat erbij horen voortdurend afhankelijk is van zelfverloochening.
Meer lezen
Wat vond je van dit artikel?
Bedankt voor je reactie.
Vertel ons wat je vindt