Artikelen (kennisbank)

Eenzaamheid

De term

Eenzaamheid is het ervaren van een gebrek aan verbinding. Het gaat niet om alleen zijn, maar om het missen van echte aansluiting.

Aansluiting en diepte

Bij hoogbegaafdheid ontstaat eenzaamheid vaak niet door te weinig contact, maar door gebrek aan herkenning en diepgang in contact.

Zie ook Gelijkgestemden, Communicatie en Mismatch.

Eenzaamheid uitgewerkt

Eenzaamheid bij hoogbegaafde volwassenen heeft vaak een specifieke vorm. Er kunnen voldoende sociale contacten zijn, maar toch ontbreekt het gevoel van echte ontmoeting. Gesprekken blijven aan de oppervlakte, of sluiten niet aan bij het niveau van denken en ervaren.

Een voorbeeld is iemand die deelneemt aan sociale activiteiten, maar merkt dat gesprekken weinig diepgang hebben. Alles verloopt prettig, maar niet vervullend. De verbinding blijft beperkt.

Een ander voorbeeld is iemand die wel diepgaande gesprekken voert, maar zich niet begrepen voelt in de manier van denken. De inhoud klopt, maar de wederkerigheid ontbreekt.

Herkenning en aansluiting zijn belangrijk, maar onderzoek ondersteunt geen eenvoudige regel dat hoogbegaafdheid vanzelf tot eenzaamheid leidt. In longitudinaal onderzoek blijken ook klascontext, ervaren steun en individuele verschillen mee te wegen. Het probleem ligt dus niet alleen in ‘anders denken’, maar in de wisselwerking tussen persoon en omgeving.1

De oplossing ligt zelden in meer contact, maar in ander contact. Eén gesprek dat echt aansluit kan meer betekenen dan veel oppervlakkige interacties.

Eenzaamheid verdwijnt niet door aanwezigheid van mensen, maar door aanwezigheid van verbinding.

1Het longitudinale onderzoek naar individuele en contextuele factoren bij eenzaamheid van cognitief sterke leerlingen.