Asynchronie uitgewerkt

Asynchronie is een kernbegrip in de literatuur over hoogbegaafdheid. Het verwijst naar het feit dat cognitieve, emotionele en sociale ontwikkeling niet synchroon (asynchroon) verlopen. Een hoogbegaafd persoon kan bijvoorbeeld zeer abstract denken, maar tegelijk moeite hebben met praktische organisatie of sociale afstemming.

De National Association for Gifted Children beschrijft dit als een kenmerkend aspect van hoogbegaafdheid: ontwikkeling verloopt niet gelijkmatig, maar in sprongen en verschillen¹. Dit betekent dat gedrag soms niet past bij het cognitieve niveau dat iemand laat zien.

Voor volwassenen uit zich dit vaak subtieler. Iemand kan professioneel zeer sterk functioneren, maar tegelijk zoeken naar emotionele balans of sociale aansluiting. Het verschil tussen wat iemand begrijpt en wat iemand ervaart kan spanning geven.

Asynchronie verklaart ook waarom hoogbegaafde mensen soms verkeerd worden begrepen. Verwachtingen worden afgestemd op één aspect, bijvoorbeeld intellect, terwijl andere aspecten nog ontwikkeling vragen. Hierdoor kan iemand zowel onderschat als overschat worden. Er wordt ook gesproken over ondervraagd en overvraagd worden.

De British Psychological Society benadrukt dat deze ongelijkheid in ontwikkeling vraagt om nuance in begeleiding en beoordeling². Het geheel moet gezien worden, niet één aspect.

Asynchronie is daarmee geen probleem op zich, maar een kenmerk van ontwikkeling. Het vraagt om begrip dat iemand niet in alle domeinen tegelijk hetzelfde niveau hoeft te hebben.

¹Lees meer op Understanding asynchronous development in gifted students^↗.

²Lees meer op Asynchronous development (NAGC TIP sheet)^↗.